KhaNang.comKhả Năng
Khi kết quả đá nhau hoặc không rõ

Kết quả trắc nghiệm sở thích không nổi nhóm nào: người đi làm nên đọc ra sao

Bài sở thích nghề ra các nhóm gần bằng nhau, không nhóm nào nổi. Vì sao người đi làm hay gặp kiểu này và cách tìm lại tín hiệu từ chính việc mình đã làm.

A Vietnamese woman in her late thirties watering young seedlings in a community garden plot, soft morning light, profile view from a low angle, fresh green tones

Khi bài sở thích nghề cho ra các nhóm gần bằng nhau, không nhóm nào nổi lên, điều đó thường không có nghĩa là mình không thích gì. Ở người đã đi làm, kiểu kết quả này hay do ba chuyện: đang mệt nên câu nào cũng chọn lưng chừng, thích nhiều thứ ở mức vừa phải, hoặc thích một kiểu việc rất cụ thể mà bài hỏi quá chung nên không bắt được. Mỗi chuyện cần một cách đọc khác.

Việc làm được ngay: mở lại bài, đếm xem mình đã chọn bao nhiêu câu ở giữa thang, kiểu "bình thường", "không rõ". Nếu gần như toàn bộ là lưng chừng, đừng đọc kết quả nữa mà chuyển sang ghi sổ việc hằng ngày trong một tuần như hướng dẫn bên dưới. Tín hiệu về sở thích khi đó nằm trong ngày làm việc của mình, không nằm trong bảng câu hỏi.

Ba nguyên nhân thường gặp, mỗi cái một dấu hiệu

Mệt hoặc chán kéo dài. Dấu hiệu: hầu hết câu đều chọn mức giữa, kể cả những việc trước đây mình rất thích. Khi cạn sức, mọi thứ đều nhạt như nhau, và bài trắc nghiệm chỉ đang chụp lại sự mệt đó. Kết quả này nói về tình trạng hiện tại, không nói về sở thích lâu dài.

Thích nhiều thứ ở mức vừa. Dấu hiệu: có nhiều câu chọn "thích", phân đều cho các nhóm, ít câu "rất thích" hay "không thích". Người như vậy thường làm được nhiều loại việc mà không khổ, và điều quyết định với họ hay là giá trị và hoàn cảnh hơn là loại việc.

Thích một kiểu việc rất hẹp mà bài không hỏi tới. Dấu hiệu: đọc lại câu hỏi thấy chẳng câu nào làm mình bật lên, nhưng trong đời thật có một việc cụ thể mình làm say mê. Ví dụ thích sửa đồ gỗ cũ nhưng không thích "làm việc với máy móc" nói chung. Bài hỏi rộng thì không bắt được sở thích hẹp.

Kết quả này đo được gì và không đo được gì

Bảng sở thích đo mức mình nghiêng về các loại việc so với nhau, dựa trên những gì mình tự khai trong hôm làm bài. Khi các nhóm gần bằng nhau, nó cho biết một điều có ích: trong hôm đó, không loại việc nào kéo mình mạnh hơn hẳn loại khác. Thế thôi. Nó không cho biết mình có ít sở thích, không cho biết mình kém định hướng, cũng không cho biết mình "hợp với mọi nghề".

Điều nó hoàn toàn không đo được là cường độ. Hai người cùng có kết quả các nhóm bằng nhau, một người thích tất cả ở mức vừa, người kia không thích gì nhiều. Trên giấy hai kết quả giống hệt, ngoài đời là hai người rất khác. Cho nên bước tiếp theo luôn là quay về hành vi: tuần qua mình đã làm gì mà quên giờ, làm gì mà cố lắm mới xong.

Một điều nữa bài không đo được là bối cảnh. Mình có thể rất thích dạy người ở một nơi tôn trọng mình và rất ghét dạy người ở nơi bị soi từng câu. Bài hỏi "bạn có thích dạy người không" thì mình đành chọn lưng chừng, vì câu trả lời thật là "tuỳ chỗ". Kết quả không nổi nhóm nào đôi khi chỉ là tập hợp của rất nhiều câu "tuỳ chỗ" như vậy.

Sổ ghi việc một tuần: thay bảng câu hỏi bằng ngày làm việc thật

Mỗi tối ghi ba đến năm đầu việc trong ngày. Không chấm điểm. Chỉ ghi mình thấy thế nào sau khi làm và vì sao. Dòng đầu là ví dụ điền sẵn của một người làm hành chính.

Đầu việc hôm naySau khi làm thấyVì sao (đoán)Có muốn làm nhiều hơn không
Sắp lại kho văn phòng phẩm cho gọnCòn sức, hơi vuiThấy kết quả ngay, tự quyết cách xếpCó, nếu được tự làm
Họp giao ban hai tiếngCạnNgồi nghe phần không liên quan tới mìnhKhông
Giải thích thủ tục cho một nhân viên mớiBình thường, hơi vui cuối buổiBạn ấy hiểu nhanh và cảm ơnCó, nhưng không cả ngày
Nhập lại số liệu bị lỗiMệt nhưng xong thì nhẹLặp đi lặp lại, không phải nghĩKhông hẳn
(của bạn)

Hết một tuần, đọc lại cột "vì sao". Thường sẽ thấy một hai lý do lặp lại: thấy kết quả ngay, được tự quyết, được giúp người, được làm một mình. Những lý do lặp lại đó là tín hiệu về sở thích rõ hơn bất kỳ nhóm nào trên bảng kết quả. Chúng nói về cách mình muốn làm việc, thứ mà bài sở thích nói chung chung hay bỏ sót.

Tình huống: chị Lan, nghỉ năm năm chăm con, muốn đi làm lại

Chị Lan trước làm nhân viên kinh doanh, nghỉ năm năm để chăm hai con. Chị làm một bài sở thích nghề để xem nên quay lại hướng nào.

  • Kết quả: sáu nhóm gần bằng nhau, chị thấy hụt hẫng: "Năm năm ở nhà, giờ mình chẳng thích gì nữa sao?"
  • Đọc lại câu trả lời: chị chọn mức giữa ở hầu hết câu, kể cả những câu về bán hàng, việc chị từng làm rất hăng. Chị nhận ra mình làm bài lúc mười một giờ đêm sau khi con ngủ.
  • Sổ ghi việc: trong việc nhà và việc hội phụ huynh, chị ghi được hai lý do lặp lại: thích sắp xếp cho mọi người chạy đúng việc, và thích nói chuyện với người lạ để tìm ra cái họ cần.
  • Đối chiếu bằng chứng: năm ngoái chị lo trọn chuyến đi chơi của lớp con, ba mươi gia đình, các phụ huynh khác nhờ chị lo tiếp năm nay.
  • Giả thuyết: "Mình vẫn thích phần tìm hiểu người khác cần gì, thêm phần điều phối. Có thể thử lại việc kinh doanh nhưng ở vị trí có điều phối nhiều hơn."
  • Bước thử: chị nhận làm bán thời gian ba tuần cho cửa hàng của một người quen trong mùa cao điểm, giữ lịch đón con, và ghi nhật ký sau mỗi ca.

Kết quả không nổi nhóm nào của chị Lan không sai, nó đúng với tình trạng một người mẹ đang mệt. Chỉ là nó không phải câu trả lời cho câu hỏi chị đang hỏi.

Bốn lần thử nhỏ khi bảng kết quả chưa chỉ hướng nào

Khi bảng câu hỏi không giúp được, cách nhanh nhất để tìm tín hiệu là đặt mình vào vài loại việc khác nhau, mỗi loại thật ngắn. Mục đích không phải tìm nghề mà là xem mình phản ứng thế nào. Chọn bốn việc thuộc bốn kiểu khác nhau, mỗi tuần một việc:

  1. Một việc làm bằng tay, có sản phẩm thấy được. Sửa một món đồ trong nhà, nấu một món mới cho cả nhà, làm một kệ nhỏ. Để ý xem lúc làm mình có quên giờ không, và lúc xong có muốn làm tiếp món khác không.
  2. Một việc với người lạ. Giúp một buổi bán hàng gây quỹ, đứng quầy hỏi đáp ở một sự kiện của khu phố. Để ý xem sau đó mình còn sức hay muốn ở một mình.
  3. Một việc sắp xếp, lên kế hoạch. Lo trọn một bữa họp mặt gia đình, gom lại toàn bộ giấy tờ trong nhà cho có thứ tự. Để ý xem mình thích phần nghĩ ra cách làm hay phần nhìn mọi thứ chạy đúng.
  4. Một việc tìm hiểu, phân tích. Tìm hiểu kỹ một quyết định trong nhà, như chọn trường cho con hay chọn chỗ sửa xe, rồi trình bày cho người nhà. Để ý xem phần tìm tòi có kéo mình đi không.
  5. Sau mỗi lần, viết ba dòng: đã làm gì, thấy thế nào, có muốn làm lại không. Hết bốn tuần, đặt bốn ghi chép cạnh nhau. Thường sẽ có một hai lần nổi lên rõ hơn hẳn, và đó là chỗ đáng thử sâu hơn.

Bốn lần thử này không tốn tiền, không cần xin nghỉ, và không ai chấm. Nó chỉ bù lại đúng thứ bảng câu hỏi thiếu: phản ứng thật của mình trước việc thật.

Những cách làm hay sai và nên làm gì thay

Kết luận mình "không có sở thích nghề". Gần như không ai không có. Chỉ là sở thích ở người lớn thường gắn với cách làm và bối cảnh, ít gắn với tên một nhóm việc. Thay vì kết luận, hãy chuyển sang ghi lại hành vi một hai tuần.

Chọn đại nhóm cao nhất dù chỉ hơn một chút. Khi các nhóm sát nhau, nhóm cao nhất có thể chỉ hơn vì một hai câu trả lời. Đặt cả cuộc đổi hướng lên một chênh lệch nhỏ như vậy là rủi ro không cần thiết.

Làm lại ngay hôm sau. Nếu nguyên nhân là mệt, làm lại hôm sau vẫn mệt. Nên làm lại sau khi có vài ngày nghỉ thật, hoặc thôi làm lại mà chuyển sang nhật ký.

Coi đây là lý do để đứng yên. Kết quả không rõ không có nghĩa là không làm gì. Nó có nghĩa là bước tiếp theo nên là thử vài việc khác nhau ở mức thật nhỏ, mỗi việc một hai tuần, rồi xem việc nào kéo mình lại.

Khi kết quả phẳng là tín hiệu nên chăm sức khoẻ trước

Có một trường hợp cần nói thẳng. Nếu kết quả không nổi nhóm nào đi kèm với mất ngủ, khó tập trung, không còn hứng với cả những việc ngoài công việc mà mình từng thích, thì đây có thể không phải câu hỏi về nghề. Kiệt sức hay tâm trạng xuống kéo dài làm mọi thứ đều phẳng. Đổi nghề lúc ấy giống như thay giày khi chân đang đau: đôi mới cũng đau.

Trong trường hợp này, việc nên làm trước là nghỉ được bao nhiêu thì nghỉ, nói chuyện với người thân, và nếu tình trạng kéo dài vài tuần thì gặp người có chuyên môn về sức khoẻ tinh thần. Câu hỏi về nghề sẽ rõ hơn nhiều khi sức đã hồi.

Còn nếu sức khoẻ ổn, ngủ được, cuối tuần vẫn vui với việc riêng, thì kết quả phẳng chỉ đơn giản là bài hỏi quá rộng so với một người đi làm lâu năm. Khi đó, sổ ghi việc và vài lần thử nhỏ là đủ để tìm lại hướng. Nếu sau hai ba tuần ghi chép vẫn không thấy lý do nào lặp lại, hãy mang nhật ký tới một người tư vấn nghề nghiệp; họ thường nhìn ra quy luật mà người trong cuộc bỏ qua.

Câu hỏi thường gặp

Kết quả trắc nghiệm sở thích các nhóm bằng nhau có nghĩa là gì?

Thường có nghĩa là trong hôm làm bài, không loại việc nào kéo mình mạnh hơn hẳn loại khác. Nguyên nhân hay gặp là đang mệt, thích nhiều thứ ở mức vừa, hoặc sở thích của mình quá cụ thể so với câu hỏi chung của bài.

Có phải mình không có sở thích nghề nghiệp nào không?

Rất hiếm khi như vậy. Ở người đã đi làm, sở thích thường gắn với cách làm việc và bối cảnh hơn là tên một nhóm việc. Ghi lại hành vi một hai tuần thường làm lộ ra những lý do lặp lại khiến mình thấy hứng.

Có nên làm lại bài trắc nghiệm để có kết quả rõ hơn không?

Chỉ nên làm lại khi đã nghỉ ngơi đủ và cách lần trước vài tuần. Nếu làm lại ngay trong tình trạng mệt, kết quả gần như sẽ giống cũ. Sổ ghi việc một tuần thường cho nhiều thông tin hơn làm lại.

Sổ ghi việc nên ghi trong bao lâu?

Một tuần là đủ để thấy vài lý do lặp lại, hai tuần thì chắc hơn. Mỗi tối chỉ cần ba đến năm đầu việc, cảm giác sau khi làm và một câu đoán vì sao. Không cần chấm điểm hay cộng lại.

Kết quả phẳng có liên quan tới kiệt sức không?

Có thể. Khi kiệt sức, mọi việc đều nhạt như nhau nên các nhóm dễ ngang nhau. Nếu kèm mất ngủ, khó tập trung và mất hứng với cả việc riêng, nên chăm sức khoẻ trước khi bàn chuyện đổi hướng.

Người thích nhiều thứ ở mức vừa nên chọn hướng thế nào?

Với kiểu người này, loại việc ít khi là yếu tố quyết định. Điều mình coi trọng ở công việc, như sự ổn định, sự tự chủ hay thời gian cho gia đình, cùng hoàn cảnh hiện tại thường giúp chọn rõ hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138