KhaNang.comKhả Năng
Điểm mạnh và phong cách làm việc

Sắp xếp lại việc đang làm để dùng điểm mạnh nhiều hơn: chỉnh trước khi đổi

Trước khi bỏ việc vì thấy không hợp, thử chỉnh việc đang làm theo ba hướng: đổi phần việc, đổi cách làm, đổi người làm cùng. Bảng một tuần và tình huống đi trọn.

A Vietnamese woman in her forties shaping dough at a reorganized bakery kitchen workstation while a colleague packs orders nearby, overhead angle, warm morning light, flour on wood

Trước khi kết luận việc hiện tại không hợp, thử sắp xếp lại nó để mỗi tuần có nhiều giờ dùng điểm mạnh hơn: nhận thêm phần việc mình làm trôi, đổi cách làm phần việc mình gồng, và đổi người làm cùng ở những chỗ cần. Nhiều người thấy chỉ cần dịch được vài giờ mỗi tuần sang phía điểm mạnh là cảm giác về công việc đổi hẳn, mà không phải đánh cược cả gia đình vào một lần đổi nghề.

Bước đầu tiên làm được ngay tuần này: chia một tuần làm việc thành các đầu việc và đánh dấu đầu việc nào dùng điểm mạnh. Bài có bảng mẫu không điểm, ví dụ điền sẵn của một người làm bếp bánh, ba hướng chỉnh trong phạm vi quyền của mình, và cách biết khi nào đã chỉnh hết mức và nên tính tới chuyện khác.

Vì sao nên chỉnh trước khi đổi

Cảm giác "không hợp việc" thường là cảm giác tổng hợp của cả tuần. Nhưng một tuần gồm nhiều đầu việc khác nhau, và hiếm khi tất cả đều không hợp. Có thể chỉ hai ba đầu việc hút cạn sức, kéo cả tuần xuống theo. Nếu bỏ việc, bạn bỏ luôn những đầu việc mình đang làm tốt và thích, để đổi lấy một chỗ mới với những đầu việc chưa biết.

Đổi nghề có lúc là đúng. Nhưng đổi khi chưa thử chỉnh là bỏ qua một lựa chọn rẻ hơn, nhanh hơn, ít rủi ro hơn. Với người có con nhỏ, có cha mẹ già, có khoản vay, một lần đổi sai tốn kém hơn hẳn người hai mươi tuổi. Chỉnh việc đang làm cũng là một cách thử: nó cho bạn biết điều mình thiếu là loại việc, là cách làm hay là chỗ làm.

Và dù sau đó vẫn quyết định đi, quá trình chỉnh để lại cho bạn một bản đồ rất rõ: đầu việc nào mình muốn mang theo, đầu việc nào mình muốn bỏ lại. Bản đồ đó giúp chọn chỗ mới chính xác hơn nhiều.

Bảng một tuần làm việc, ví dụ điền sẵn

Liệt kê các đầu việc của một tuần bình thường, ước số giờ mỗi việc, rồi đánh dấu. Không có điểm. Cột cuối là chỗ ghi ý chỉnh, chưa cần làm ngay.

Đầu việcKhoảng bao nhiêu giờ mỗi tuầnDùng điểm mạnh hay phải gồngVì saoÝ chỉnh
Nhào bột, tạo hình bánhkhoảng hai mươi giờdùng điểm mạnhlàm tay khéo, nghĩ được mẫu mớixin thêm giờ thử mẫu mới
Nhận đơn qua điện thoạikhoảng mười giờgồngbị ngắt giữa lúc nặn, hay quên ghiđổi với bạn làm cùng thích nói chuyện
Kèm bạn học việckhoảng năm giờdùng điểm mạnhthích chỉ người khác làmxin làm đều đặn hơn
Dọn kho, kiểm hàngkhoảng năm giờbình thường

Cộng nhẩm số giờ của các dòng "dùng điểm mạnh" chỉ để tự so, không để chấm. Mục tiêu không phải đẩy lên mức tuyệt đối nào, mà là dịch được vài giờ từ cột gồng sang cột điểm mạnh trong một hai tháng tới.

Ba hướng chỉnh trong phạm vi của mình

Đổi phần việc. Nhận thêm việc dùng điểm mạnh, xin bớt hoặc đổi đi việc mình gồng. Thường làm được bằng trao đổi với đồng nghiệp có điểm mạnh ngược lại: bạn thích nói chuyện nhận đơn giúp mình, mình nhận phần làm mẫu bánh trưng bày giúp bạn. Hai người cùng lợi, sếp ít phản đối.

Đổi cách làm. Cùng một đầu việc mà làm theo cách khác có thể chuyển từ gồng sang dùng điểm mạnh. Người ghét báo cáo bằng chữ nhưng giỏi nói có thể đề xuất báo cáo bằng một buổi trao đổi mười phút. Người gồng vì bị ngắt có thể dồn việc nhận đơn vào khung giờ cố định.

Đổi người làm cùng và cách nhìn việc. Làm cùng người khác có thể khiến việc nặng thành nhẹ. Và đôi khi chỉ cần nhìn lại ý nghĩa của việc: người dọn kho hiểu rằng nhờ mình mà cả bếp không bao giờ hết nguyên liệu giữa chừng thường thấy việc đó khác đi. Hướng này không thay được hai hướng trên, nhưng là phần bổ sung đáng có.

Tình huống: chị làm bếp bánh muốn bỏ nghề

Chị Mai, 42 tuổi, làm thợ bánh ở một tiệm nhỏ mười năm. Mấy tháng nay chị chán, nghĩ tới việc bỏ nghề làm bánh, dù không rõ sẽ làm gì. Bạn bè khuyên chị đi học một nghề mới hoàn toàn.

Điền bảng một tuần, chị thấy hai mươi giờ nhào nặn và nghĩ mẫu bánh vẫn là phần chị thích nhất. Cái làm chị chán là mười giờ nhận đơn qua điện thoại, xen giữa lúc tay đang dính bột, và chị hay quên ghi, bị chủ trách. Năm giờ kèm bạn học việc thì chị thấy vui. Hoá ra điều làm chị muốn bỏ nghề không phải là làm bánh.

Chị đề xuất với chủ tiệm: trong một tháng, bạn làm cùng thích nói chuyện sẽ nhận đơn toàn bộ, còn chị nhận phần bạn ấy ngại là làm mẫu bánh trưng bày và kèm thêm một bạn học việc. Cuối tháng cả ba cùng xem lại số đơn sai, lượng bánh, không khí trong bếp. Giả thuyết chị đặt ra: "Nếu bỏ được việc nhận đơn, mình sẽ hết muốn bỏ nghề." Nếu đúng, chị ở lại và chỉnh tiếp. Nếu sau một tháng vẫn chán, chị có thông tin rõ hơn để tính chuyện khác, có khi là một hướng gần với việc kèm người mà chị vừa phát hiện mình thích.

Những chỗ hay sai khi chỉnh việc

Chỉnh việc nghe đơn giản, nhưng có mấy cái bẫy:

  • Chỉnh lén. Tự bỏ bớt việc mình gồng mà không nói ai, người khác phải gánh mà không biết vì sao. Mọi trao đổi việc nên được nói rõ, có sếp biết.
  • Chỉnh quá nhiều một lúc. Đổi năm thứ trong một tuần khiến không ai biết cái nào có tác dụng. Chọn một hai thay đổi, thử một tháng.
  • Chỉ nghĩ tới bớt, không nghĩ tới thêm. Xin bớt việc dễ bị coi là lười. Kèm theo đề xuất nhận thêm phần việc dùng điểm mạnh, vừa công bằng vừa dễ được nghe.
  • Chờ sếp tự chỉnh cho mình. Sếp hiếm khi biết đầu việc nào làm bạn gồng. Phải tự nói, bằng bảng và đề xuất cụ thể.
  • Kỳ vọng hết sạch phần gồng. Việc nào cũng có phần mình không thích. Mục tiêu là dịch tỉ lệ, không phải xoá sạch.

Nếu bạn không chắc đầu việc nào thật sự dùng điểm mạnh, hãy làm bước kể lại các việc mình đã làm tốt và hỏi vài người quanh mình trước. Bảng một tuần sẽ chính xác hơn khi có hai nguồn đó.

Đo xem việc chỉnh có tác dụng

Cảm giác sau một lần chỉnh thường lẫn lộn: tuần đầu vui vì mới, tuần thứ ba lại thấy cũ. Vì thế cần vài cách đo đơn giản, đặt ra trước khi bắt đầu, để cuối tháng không phải đoán.

Đo về mình: cuối mỗi tuần ghi một dòng, tối thứ sáu mình thấy rũ người hay còn sức. Nếu muốn dùng thang một đến năm thì chỉ để tự so tuần này với tuần trước, không phải điểm, và nên kèm một câu lý do. Đo về việc: chọn một hai con số mà ai cũng thấy, như số đơn sai, số lần trễ hạn, số sản phẩm làm được. Đo về người khác: hỏi đồng nghiệp đổi việc với mình xem họ thấy thế nào, vì chỉnh việc chỉ bền khi cả hai cùng thấy được lợi.

Sau một tháng, đặt ba thứ đó cạnh nhau. Nếu cả ba đều tốt lên, giữ cách chỉnh và tính bước tiếp. Nếu mình đỡ mà việc kém đi, cần điều chỉnh lại cách chia. Nếu việc tốt lên mà mình vẫn rũ, đó là dấu hiệu vấn đề nằm sâu hơn cách sắp xếp.

Khi nào đã chỉnh hết mức

Chỉnh việc không phải lúc nào cũng đủ. Các dấu hiệu dưới đây cho thấy đã tới lúc nhìn sang chuyện khác một cách nghiêm túc:

  1. Bạn đã đề xuất có bằng chứng ít nhất hai ba lần, và không có thay đổi nào được chấp nhận.
  2. Đầu việc gồng là lõi của vị trí, không chia được, không đổi cách làm được.
  3. Sau khi chỉnh, tỉ lệ đã dịch nhưng bạn vẫn thấy rũ người, nghĩa là vấn đề nằm ở chính loại việc chứ không phải cách sắp xếp.
  4. Chỗ làm có những điều không liên quan tới điểm mạnh mà bạn không chấp nhận được lâu dài.
  5. Bạn thấy mình đã có bản đồ rõ về đầu việc muốn mang theo, và có thể thử chúng ở bên ngoài một cách nhỏ.

Khi đã thấy mình trong vài dòng trên, bước tiếp theo vẫn không phải nghỉ ngay, mà là thử nhỏ những đầu việc mình muốn mang theo ở một bối cảnh khác: làm thêm cuối tuần, tình nguyện, một dự án nhỏ. Có bằng chứng từ lần thử rồi mới tính bước lớn. Nếu cảm thấy rối giữa ở lại và đi, một buổi ngồi với người làm tư vấn nghề nghiệp, mang theo bảng một tuần, thường giúp nhìn rõ hơn.

Bước tiếp theo trong tuần này

Tối nay liệt kê các đầu việc của tuần vừa rồi, ước số giờ, đánh dấu dùng điểm mạnh hay phải gồng. Nếu khó nhớ, trong tuần này ghi lại mỗi ngày một lần trước khi về.

Chọn một ý chỉnh dễ nhất trong cột cuối, loại không cần ai cho phép, như dồn việc nhận đơn vào một khung giờ hay đổi thứ tự công việc trong ngày, và làm thử ngay. Chọn thêm một ý chỉnh cần trao đổi với đồng nghiệp hoặc sếp, chuẩn bị đề xuất có thời hạn một tháng. Cuối tháng điền lại bảng và so với bảng cũ. Hai tờ giấy đặt cạnh nhau sẽ cho bạn biết chỉnh có tác dụng không, rõ hơn mọi cảm nhận.

Ở lại và chỉnh việc đang làm không có nghĩa là bỏ ý định đổi nghề mãi mãi. Nó chỉ có nghĩa là bạn đi bước rẻ nhất trước, và nếu sau đó vẫn đi, bạn đi với một bản đồ rõ ràng về điều mình cần.

Câu hỏi thường gặp

Chán việc hiện tại thì nên đổi việc hay chỉnh việc trước?

Thường nên thử chỉnh trước một hai tháng. Chia tuần làm việc thành các đầu việc, xem chỗ nào làm mình gồng, rồi thử đổi phần việc, đổi cách làm hoặc đổi người làm cùng. Nếu đã chỉnh hết mức mà vẫn không ổn, khi đó mới tính tới đổi.

Làm sao xin bớt việc mình không hợp mà không bị coi là lười?

Kèm theo đề xuất nhận thêm phần việc dùng điểm mạnh, tốt nhất là trao đổi với một đồng nghiệp có điểm mạnh ngược lại. Đề xuất có thời hạn và cách đo, nói rõ cái lợi cho việc chung. Như vậy là chia lại việc, không phải xin bớt.

Sắp xếp lại công việc có cần sếp đồng ý không?

Những thay đổi trong phạm vi của mình, như thứ tự công việc trong ngày, không cần. Những thay đổi ảnh hưởng tới người khác, như đổi phần việc, thì nên có sếp biết và đồng ý. Chỉnh lén thường gây mất lòng và khó giữ lâu.

Bao lâu thì biết việc chỉnh có tác dụng?

Thường khoảng một tháng là đủ để thấy dấu hiệu. Điền lại bảng một tuần và so với bảng cũ: số giờ dùng điểm mạnh có tăng không, các đầu việc gồng có giảm không, mình thấy thế nào vào cuối tuần.

Nếu chỉnh rồi vẫn chán thì có nghĩa là phải đổi nghề?

Không hẳn. Có thể vấn đề là chỗ làm chứ không phải nghề, hoặc là hoàn cảnh riêng như sức khoẻ, gia đình. Bảng một tuần giúp bạn biết muốn mang theo đầu việc nào; thử chúng nhỏ ở bối cảnh khác trước khi quyết định bước lớn.

Người làm nghề tay chân có chỉnh việc được không?

Được, và thường dễ hơn người ta nghĩ. Trao đổi khâu với đồng nghiệp, nhận kèm người mới, xin phụ trách một loại sản phẩm, đổi ca để làm vào giờ mình tỉnh táo đều là cách chỉnh. Bảng một tuần dùng y như vậy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138